ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ကင်ဆာစစ်မယ့် မြန်မာလူနာများအတွက် - ဘယ်လိုစစ်ဆေးမှုတွေ ရွေးချယ်သင့်သလဲ?

ကင်ဆာကို အစောပိုင်းမှာ တွေ့ရှိရင် 99% အသက်ရှင်နိုင်ပါတယ်။ နောက်ကျမှ တွေ့ရင်တော့ 22% ပဲ ရှိပါတော့တယ်။

ဒါက စာရင်းဇယားတွေက ပြောနေတဲ့ အမှန်တရားပါ။

ထိုင်းနိုင်ငံ ချင်းမိုင်းမှာ ကင်ဆာစစ်ဆေးဖို့ စဉ်းစားနေသူတွေအတွက် ဒီ post လေးက အထောက်အကူဖြစ်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။

ကင်ဆာစစ်ဆေးမှု အမျိုးအစား (၃) မျိုး

ကင်ဆာ ရှိ/မရှိ စစ်ဆေးလိုပါက အဓိကအားဖြင့် အပိုင်း (၃) ပိုင်းခွဲ၍ စစ်ဆေးနိုင်ပါတယ်။

၁။ သွေးဖောက်၍ ကင်ဆာအမှတ်အသားများ စစ်ဆေးခြင်း (Tumor Markers)

ဒါက အရိုးရှင်းဆုံး နည်းလမ်းပါ။ သွေးနည်းနည်းဖောက်ယူပြီး ကင်ဆာဆဲလ်တွေက ထုတ်လွှတ်တဲ့ ဓာတုပစ္စည်းတွေကို တိုင်းတာပါတယ်။

စစ်ဆေးနိုင်တဲ့ ကင်ဆာအမျိုးအစားများ:

အသည်းကင်ဆာ (AFP)

အသည်းရောင်အသားဝါ B နှင့် C ပိုးရှိသူများ၊ အရက်သောက်သူများ စစ်ဆေးသင့်ပါသည်။ မြန်မာပြည်မှာ Hepatitis B ပိုးရှိသူ အများအပြားရှိတဲ့အတွက် ဒီစစ်ဆေးမှုက အရေးကြီးပါတယ်။

အူမကြီးနှင့် အစာအိမ်လမ်းကြောင်းကင်ဆာ (CEA)

အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာရှိသူများအတွက်ဖြစ်သည်။ ဝမ်းချုပ်ခြင်း၊ သွေးပါဝမ်းသွားခြင်း စသည့် လက္ခဏာရှိသူများ စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။

ပန်ကရိယကင်ဆာ (CA 19-9)

ပန်ကရိယနှင့် သည်းခြေလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ကင်ဆာအတွက်ဖြစ်သည်။ ပန်ကရိယကင်ဆာက တွေ့ရှိရခက်ပြီး အန္တရာယ်များတဲ့ ကင်ဆာတစ်မျိုးဖြစ်ပါတယ်။

ဆီးကျိတ်ကင်ဆာ (PSA)

အမျိုးသားများအတွက်

အသက် ၅၀ ကျော် အမျိုးသားများ စစ်ဆေးသင့်ပါသည်။ ဆီးသွားရခက်ခြင်း၊ ညဘက်မကြာခဏ ဆီးသွားရခြင်း စသည့် လက္ခဏာရှိရင် ပို၍စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။

သားဥအိမ်ကင်ဆာ (CA 125)

အမျိုးသမီးများအတွက်

အမျိုးသမီးများအတွက် အထူးသီးသန့် စစ်ဆေးချက်ဖြစ်သည်။ ဝမ်းဗိုက်အောင့်ခြင်း၊ ဗိုက်ပူဖောင်းခြင်း စသည့် လက္ခဏာရှိသူများ စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။

ရင်သားကင်ဆာ (CA 15-3)

အမျိုးသမီးများအတွက်

ရင်သားကင်ဆာ အမှတ်အသားပြခြင်း။ မြန်မာအမျိုးသမီးများမှာ ရင်သားကင်ဆာက အဖြစ်အများဆုံး ကင်ဆာ (21.2%) ဖြစ်တဲ့အတွက် အထူးဂရုစိုက်သင့်ပါတယ်။

(

အရေးကြီးသော သတိပေးချက်: Tumor markers တစ်ခုတည်းနဲ့ ကင်ဆာရှိ/မရှိ အတိအကျ မသိနိုင်ပါဘူး။ ဒါတွေက ဓာတ်မှန်စစ်ဆေးမှုတွေနဲ့ တွဲပြီး သုံးတဲ့အခါမှ အကျိုးရှိပါတယ်။ ဒါမှမဟုတ် ကင်ဆာရှိပြီးသား လူနာတွေမှာ ကုသမှု အကျိုးသက်ရောက်မှုကို စောင့်ကြည့်ဖို့ သုံးပါတယ်။" )

=====================

၂။ ဓာတ်မှန်နှင့် အာထရာဆောင်း ရိုက်၍ စစ်ဆေးခြင်း (Imaging)

ဒီနည်းလမ်းက ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါတွေကို ပုံရိပ်ဖမ်းယူပြီး အကျိတ်တွေ၊ ပုံမှန်မဟုတ်တာတွေကို ရှာဖွေပါတယ်။

ရင်သားကင်ဆာ - Mammogram + Ultrasound Breast

အသက် ၄၀ ကျော် အမျိုးသမီးများ နှစ်စဉ်စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။ Mammogram တစ်ခုတည်းထက် Ultrasound နဲ့ တွဲစစ်ရင် ပိုတိကျပါတယ်။ မြန်မာအမျိုးသမီးတွေမှာ 42.9% က aggressive subtype (HER2+ သို့မဟုတ် Triple Negative) ဖြစ်တဲ့အတွက် အစောပိုင်းစစ်ဆေးမှုက အရေးကြီးပါတယ်။

အဆုတ်ကင်ဆာ - CT Chest Low Dose

ရင်ဘတ်ဓာတ်မှန် (Chest X-ray) ထက် CT Chest Low Dose က အာနိသင်ပိုကောင်းပါတယ်။ ဆေးလိပ်သောက်သူများ၊ ဆေးလိပ်ငွေ့နဲ့ မကြာခဏထိတွေ့ရသူများ စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။ မြန်မာအမျိုးသားတွေမှာ အဆုတ်ကင်ဆာက အဖြစ်အများဆုံး ကင်ဆာ (18.1%) ဖြစ်ပါတယ်။

သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ - Pap Smear + HPV DNA

Thin Prep (Pap Smear) သို့မဟုတ် HPV DNA စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာကို အစောပိုင်းရှာဖွေနိုင်ပါတယ်။ သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာက မြန်မာအမျိုးသမီးများမှာ ကင်ဆာကြောင့် သေဆုံးမှု အများဆုံး ဖြစ်ပေမယ့် ပုံမှန်စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် နီးပါး 100% ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။

အသည်းနှင့် ဝမ်းဗိုက်ပိုင်းဆိုင်ရာ - Ultrasound Whole Abdomen

Ultrasound Whole Abdomen သို့မဟုတ် Liver Scan (Fibroscan) ဖြင့် အသည်းအဆီဖုံးခြင်းနှင့် အကျိတ်များကို ရှာဖွေနိုင်ပါတယ်။ အသည်းရောင်အသားဝါပိုးရှိသူများ၊ အရက်သောက်သူများ အထူးစစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။

၃။ မှန်ပြောင်းကြည့်၍ စစ်ဆေးခြင်း (Endoscopy)

ဒီနည်းလမ်းက ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါတွေကို Camera နဲ့ တိုက်ရိုက်ကြည့်ရှုပြီး သံသယရှိတဲ့နေရာတွေကို အသားစယူစစ်ဆေးနိုင်ပါတယ်။

Gastroscopy (အစာအိမ်မှန်ပြောင်းကြည့်ခြင်း)

အစာအိမ်နာခြင်း၊ အစာမကြေခြင်း၊ သွေးအန်ခြင်း စသည့် လက္ခဏာရှိသူများအတွက်။

Colonoscopy (အူမကြီးမှန်ပြောင်းကြည့်ခြင်း)

ဝမ်းချုပ်ခြင်း၊ သွေးပါဝမ်းသွားခြင်း၊ ဝမ်းသွားပုံစံပြောင်းလဲခြင်း သို့မဟုတ် မိသားစုမှာ အူမကြီးကင်ဆာ ရာဇဝင်ရှိပါက စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။ အသက် ၄၅ ကျော်သူများ ပထမဆုံးအကြိမ် စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။

ချင်းမိုင်းမှာ ကင်ဆာစစ်ဆေးမှု ဈေးနှုန်းခန့်မှန်းချက်များ

ဒီဈေးနှုန်းတွေက လက်ရှိဈေးနှုန်းတွေပါ။ ဆေးရုံပေါ်မူတည်ပြီး အနည်းငယ် ကွာခြားနိုင်ပါတယ်။

စစ်ဆေးမှုအမျိုးအစားဈေးနှုန်းခန့်မှန်းချက် (ဘတ်)

Tumor Marker Package (သွေးစစ်ခြင်းသီးသန့်)~၃,၀၀၀ ဘတ်

ဝန်းကျင်ရင်သားကင်ဆာစစ်ဆေးခြင်း (Mammogram + Ultrasound)~၂,၉၀၀ - ၃,၉၀၀ ဘတ်

အဆုတ်ကင်ဆာစစ်ဆေးခြင်း (CT Chest Low Dose)~၄,၀၀၀ ဘတ် ဝန်းကျင်

သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာစစ်ဆေးခြင်း (Pap + HPV)~၂,၅၀၀ ဘတ် ဝန်းကျင်

အစာအိမ်+အူမကြီး မှန်ပြောင်းကြည့်ခြင်း~၁၅,၉၀၀ - ၂၈,၀၀၀ ဘတ်

=============================

ဘယ်သူတွေ ဘာကိုစစ်သင့်သလဲ?

အမျိုးသမီးများအတွက် အကြံပြုချက်:

အသက် ၄၀+ → Mammogram + Breast Ultrasound နှစ်စဉ်

လိင်ဆက်ဆံဖူးသူတိုင်း → Pap Smear + HPV DNA (၃ နှစ်တစ်ကြိမ်)

မိသားစုမှာ ကင်ဆာရာဇဝင်ရှိ → CA 125 + Tumor Markers

• ----------------

အမျိုးသားများအတွက် အကြံပြုချက်:

အသက် ၅၀+ → PSA (ဆီးကျိတ်ကင်ဆာ)

ဆေးလိပ်သောက်သူ → CT Chest Low Dose

အသည်းရောင်ပိုးရှိသူ → AFP + Liver Ultrasound

• -----------------

အားလုံးအတွက်:

အသက် ၄၅+ → Colonoscopy (ပထမဆုံးအကြိမ်)

ဝမ်းဗိုက်နာသူ → Gastroscopy + Ultrasound Abdomen

အရေးကြီးတဲ့ သတိပေးချက်

ကင်ဆာကို အစောပိုင်းမှာ တွေ့ရင် ကုသနိုင်ပါတယ်။ နောက်ကျမှ တွေ့ရင် ကုသရခက်ပါတယ်။

=======================

ကင်ဆာ Survival Rate နှိုင်းယှဉ်ချက်:

ရင်သားကင်ဆာ: Stage 1 မှာ 99% vs Stage 4 မှာ 22%

သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ: Stage 1 မှာ 91% vs Stage 4 မှာ 19%

အူမကြီးကင်ဆာ: Stage 1 မှာ 90%+ vs Stage 4 မှာ 10%

အဆုတ်ကင်ဆာ: Stage 1 မှာ 67% vs Stage 4 မှာ 5-12%

ကင်ဆာကို အစောပိုင်းမှာ တွေ့ရှိရင် အသက်ရှင်နိုင်ခြေက ၄ ဆ ပိုများပါတယ်။

===================

ချင်းမိုင်းမှာ ဘယ်ဆေးရုံတွေမှာ စစ်လို့ရသလဲ?

ချင်းမိုင်းမှာ JCI အသိအမှတ်ပြု ဆေးရုံ ၂ ရုံရှိပါတယ်:

Bangkok Hospital Chiang Mai - BDMS Network (ထိုင်းအကြီးဆုံး ဆေးရုံကွန်ယက်)

Chiang Mai Ram Hospital - မြောက်ပိုင်းထိုင်းမှာ JCI ရတဲ့ ပထမဆုံးဆေးရုံ

နှစ်ရုံလုံးမှာ မြန်မာစကားပြန် ဝန်ဆောင်မှုရှိပါတယ်။ ဘာသာစကားအခက်အခဲ မရှိပါဘူး။

မေးလေ့ရှိတဲ့ မေးခွန်းများ

Q: တစ်နေ့တည်းနဲ့ ရလဒ်ရနိုင်သလား?

A: သွေးစစ်ခြင်း၊ Mammogram၊ Ultrasound တို့က တစ်နေ့တည်းရပါတယ်။ Colonoscopy ကတော့ ရက်ချိန်းယူရပါတယ်။

Q: ဘာမှ လက္ခဏာမရှိပေမယ့် စစ်သင့်သလား?

A: ကင်ဆာက အစပိုင်းမှာ လက္ခဏာမပြတတ်ပါဘူး။ လက္ခဏာပြလာချိန်မှာ နောက်ကျနေတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် လက္ခဏာမပြခင် စစ်ဆေးတာက အကောင်းဆုံးပါ။

Q: ဘယ်အရွယ်မှာ စစစ်သင့်သလဲ?

A: အသက် ၄၀ ရောက်ရင် နှစ်စဉ် Health Checkup + Cancer Screening စလုပ်သင့်ပါပြီ။ မိသားစုမှာ ကင်ဆာရာဇဝင်ရှိရင် ၃၀ ကတည်းက စသင့်ပါတယ်။

ကိုယ့်ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ပါ။ ကင်ဆာကို အစောပိုင်းမှာ ရှာဖွေပါ။ နောက်မကျပါစေနဲ့

ကျနော့်ရဲ့ MediTour service ကနေတဆင့် - ထိုင်းမှာ ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှု/ကုသမှု တိုင်ပင်လိုပါက မြန်မာစကားနဲ့ ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်

#ကင်ဆာစစ်ဆေးခြင်း #ထိုင်းဆေးကုသမှု #ချင်းမိုင်းဆေးရုံ #MediTour #CancerScreening #BreastCancer #ColonCancer #LungCancer #HealthCheckup #MedicalTourismThailand #JCIHospital #မြန်မာကျန်းမာရေး #TumorMarkers #Mammogram #Colonoscopy #ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးခြင်း